Theo lên tiếng của Tổng cục Địa chất và khoáng sản Việt Nam, tính đến tháng 1/2013, tổng trữ lượng quặng titan của Bình Thuận là 599 triệu tấn. Trữ l ượng quặng này phân bố chủ quản trong tầng cát đỏ và cát xám trên dung tích khoảng 782 km 2. (chiếm10% thể tích tỉnh ), phân bổ chính yếu ở các cồn cát, bãi cát ven theo 192 km đường bờ biển của tỉnh. Công ty xử lý chất thải công nghiệp



Cần có giải pháp bảo vệ môi trường trong khai thác titan ở Bình Thuận


* Những bất cập

Tỉnh Bình Thuận hiện có 17 dự án khai thác mỏ titan đã quy hoạch dự kiến cấp phép khai thác, trong đó 8 dự án đã thăm dò xong. Thời gian gần đây, việc khai thác quặng titan trên diện rộng đã phá hủy cảnh quan và địa hình tự nhiên; làm tăng thêm hiện tượng cát bay; gây ô nhiễm nguồn nước ngầm. các công đoạn xử lí nước sạch khai thác và hình thành sâu quặng titan đã thải ra nhiều hóa chất độc hại cho môi trường, làm tích tụ và phát tán chất phóng xạ (dù chỉ ở mức độ ít nguy nan), làm hoang mạc hóa mọi phần cát sau khi tuyển sạch khoáng vật nặng so sánh với vi sinh, mùn, chất hữu cơ…

Theo đánh giá của các nhà kỹ thuật, đất cồn cát ven biển Bình Thuận chiếm một không gian khá lớn (khoảng 16% dung tích tự nhiên toàn tỉnh, nằm dọc theo bờ biển, kéo dài từ ranh giới Ninh Thuận đến Bà Rịa-Vũng Tàu), có thành phần c ơ giới nhẹ, tầng dày, nghèo mùn, giữ nước kém. Công ty xử lý chất thải công nghiệp



Vào mùa khô (mở đầu từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau), gió mùa Đông Bắc thổi mạnh chuyên, kéo theo cát, bụi bay trong không trung và trên bề mặt đất từ biển vào bên trong đất liền, do thiếu hệ thống rừng vành đai chắn gió nên việc vận động thuận tiện của cát như vậy đ ã tràn lấp lên những khu vực canh tác, các khu dân c ư tập trung hoặc tạo nên những cồn cát mới… Ảnh hưởng nhiều nhất tại các thôn Hồng Thanh, Hồng Thịnh, Hồng Trung thuộc xã Hồng Phong, thôn Hồng Lâm, Hồng Chính, Hồng Thắng xã Hòa Thắng – huyện Bắc Bình.

Nếu khai thác titan với quy mô lớn, diện rộng và khả năng sẽ xuống rất sâu dưới mực nước biển (thân quặng titan ở Bình Thuận có n ơi đến độ sâu 200 m) th ì việc khai thác sẽ rất khó khăn, gây hậu quả nghiêm trọng về môi tr ường, sinh thái, an sinh xã hội đối với số đông cư dân ven biển, vô cùng cần có nghiên cứu đánh giá động tác môi trường toàn bộ, vừa đủ.

Thời gian vừa qua, hành động thăm dò, khai thác, hình thành quặng titan tại Bình Thuận đã có một số cốt truyện phức tạp. Tình trạng vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường trong khai thác quặng còn khá nhiều. hành động khai thác khoáng sản phi pháp vẫn còn sống sót ở địa phương.

Theo một công bố của Đoàn kiểm tra Bộ khoáng sản và Môi trường, có 5 công sở khai thác titan là Đô Thành, Đường Lâm, Dương Anh, Sao Mai, Hưng Thịnh Phát trên địa bàn hai xã Hòa Thắng, Hồng Phong thuộc huyện Bắc Bình, đã lập bản đồ hiện trạng khai thác chưa đúng luật pháp, khai thác không có thiết kế mỏ, chưa có giấy phép xả thải vào nguồn n ước.

Thực tế, các cơ quan này đã không dùng nước ngọt để tuyển quặng như quy định, mà bơm thẳng nước biển lên để tuyển rồi xả vào môi trường đất. Theo Tổng cục Địa chất và Khoáng sản : Với diện tích hơn 100 ha ven biển hiện có 5 đơn vị khai thác đều sử dụng nước biển để tuyển quặng, mỗi ngày từ 3.000 đến 4.000 m 3 /mỏ. Nước biển từ trên các gò cao dễ ợt thấm vào đất, cát đã xóa sổ toàn bộ các giếng nước ngọt mà người dân đã sử dụng, phá hủy toàn bộ đất nông nghiệp quanh khu vực khai thác.

mặc dầu tỉnh Bình Thuận đã tăng công tác thanh, kiểm tra nhưng vẫn còn nhiều vi phạm. Cụ thể tháng 5/2012, các c ơ quan tính năng đ ã phát hiện 22 vụ, thu giữ trên 4.000 tấn titan và nhiều phương tiện khai thác. đặc trưng ngày 18/11/2013 , vụ việc quá tr ình khai thác quặng tintan đã gây sự cố vỡ bờ moong tại mỏ titan Suối Nhum của công ty CP đầu tư tài nguyên và th ương mại B ình Thuận, gây nên bức xúc lớn trong dư luận về công tác quản lý bảo vệ môi trường. Lượng bùn thải trong hố moong rộng khoảng 1ha chảy dọc đường nội bộ mỏ, phá vỡ khoảng 100m tường rào hai bên cổng chính tràn ra biển. Sự cố môi trường này cho thấy, những hành động tiêu cực của các dự án khai thác titan gây ra cho môi trường.

* Đề xuất các giải pháp

Để tăng cường bảo vệ môi trường trong hoạt động khai thác tài nguyên titan ở Bình Thuận, trước hết cần nâng cao hiệu lực, tốt nhất hành động của các tập đoàn quản lý Nhà nước và việc giám sát của nhân dân, các công sở chính trị-x ã hội; ưu tiên quyền và lợi ích hợp lí của nhân dân địa phương nơi có tài nguyên; tăng nhanh công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động khoáng sản gắn với bảo vệ môi trường ; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Đồng thời, có chế tài phải đủ mạnh để xử lý các hành vi vi phạm gây ô nhiễm môi trường do tác động khai thác, chế biến tài nguyên.



với việc phát huy các nguồn lực xã hội nhằm vững mạnh bền vững công nghiệp khai khoáng và cải tạo, bình phục môi trường, nên điều chỉnh lao lý phí bảo vệ môi trường có tính đến mức độ ô nhiễm môi trường, như hệ số bóc đất đá trong khai thác lộ thiên, tỷ lệ thu hồi tinh quặng từ quặng nguyên khai, thành phần chất gây ô nhiễm trong quặng.

pháp luật chi tiết cách tính toán khoản tiền ký quỹ cải tạo, hồi phục môi trường với các giả dụ thời gian khai thác mỏ, theo giấy phép khác với thời gian đã dự tính trong báo cáo đầu tư và báo cáo bình chọn hoạt động môi trường. Minh bạch các luật pháp về cấp phép khai thác khoáng sản (cách tính/thu nộp tiền cấp quyền khai thác tài nguyên; đấu thầu/chuyển nhượng quyền thăm dò/khai thác khoáng sản…). Phân cấp, phân vùng, phân quyền quản lý, tránh chồng chéo.

Bổ sung pháp luật về cải tạo, bình phục môi trường chung cho các khu vực khai thác tài nguyên có nhiều công ty, cá nhân cùng khai thác. Quy trình, hạng mục cải tạo, hồi phục môi tr ường với từng loại h ình khai thác. Nội dung tham vấn ý kiến cộng đồng cho công tác này, tính toán khoản tiền ký quỹ, hệ số trượt giá theo thực tế…

tăng nghiên cứu, áp dụng và chuyển giao khoa học sạch, thân thiện với môi tr ường trong lĩnh vực khai thác, sản xuất tài nguyên; vững mạnh các kỹ thuật xử l ý và tái chế, tái tiêu dùng chất thải. Triển khai và nhân rộng mô hình cung ứng sạch h ơn cho cá nhân, công sở hoạt động trong lĩnh vực chế biến tài nguyên và hồi phục môi trường… Đề án cải tạo, phục hồi môi trường phải nêu cam kết về các chỉ tiêu chất lượng môi trường, hệ sinh thái sau khi cải tạo, phục hồi. Mặt khác phải có ý kiến tham vấn đồng đội về phương án cải tạo, hồi phục.

ví như đã được duyệt dự án thì tr ước khi bắt đầu khai thác khoáng sản, công sở, cá nhân phải lập, tr ình đề án cải tạo, phục hồi môi trường. Các đối tượng được phép khai thác tài nguyên phải ký quỹ với số tiền bằng tổng kinh phí thực hiện cải tạo, bình phục, nhằm chắc chắn vững chắc nguồn tài chính cho việc cải tạo, hồi phục môi trường sau khai thác một cách có hiệu quả nhất. >> báo giá xử lý chất thải nguy hại

Hình như phải công khai các thông tin liên quan đến tập thể; hình thức nhập cuộc và giám sát của cộng đồng về việc thực hiện hồi phục môi trường trong công đoạn lắp ráp khai thác mỏ. Có thể thiết lập đường dây nóng, hay trang web để người sử dung lên tiếng về ô nhễm môi trường do khai thác khoáng sản gây ra.